Kwihlabathi lanamhlanje elikhawulezayo, ukugcina ukutya okunempilo nokufanelekileyo kunokuba nzima. Sisoloko sisendleleni, kwaye ukulula kokutya okukhawulezayo kunye nokutya okulula okucutshungulwayo kudla ngokuba yinto ephambili kunokubonelela imizimba yethu ngezondlo ezibalulekileyo ezifunekayo. Kulapho izongezo zokutya zidlala khona indima ebalulekileyo ekuphuculeni impilo yethu nokuvala izikhewu kwisondlo sethu semihla ngemihla. Ngokuthatha indlela yokuzikhusela ekukhuseleni impilo yakho nokuphila kakuhle, ungenza izongezo zokutya zibe longezo oluxabisekileyo kwisicwangciso sakho sempilo iyonke.
Yintoni ethathwa njengeisongezelelo sokutyaNgokutsho kwe-US Food and Drug Administration (FDA), isongezelelo sokutya yimveliso eyenzelwe ukongeza ekutyeni kwaye equlethe isithako esinye okanye ezingaphezulu zokutya ezifana neevithamini, iiminerali, izityalo, ii-amino acids, okanye ezinye izinto. Ezi mveliso ziza ngeendlela ezahlukeneyo, kuquka iipilisi, iikhaphu, iipowders kunye nolwelo, kwaye zihlala zithengiswa njengendlela yokuphucula impilo okanye ukulungisa ukusilela kwesondlo esithile.
Kubalulekile ukuqaphela ukuba izongezo zokutya azenzelwanga ukunyanga, ukuxilonga, ukunyanga, okanye ukuthintela nasiphi na isifo. Kunoko, zenzelwe ukuxhasa impilo yonke kunye nokuphila kakuhle, ukuvala izikhewu zesondlo ezinokubakho ekutyeni kwakho. Nangona kunjalo, abathengi kufuneka baqaphele ukuba ayizizo zonke izongezo zokutya ezifanayo, kwaye ayizizo zonke izongezo zokutya eziye zangqinwa ngokwesayensi ukuba ziyasebenza.
Ngoko ke, izongezo zokutya zilawulwa njani? Ngokungafaniyo namayeza amiselwe ngugqirha nathengiswa ngaphandle kwemvume kagqirha, izongezo zokutya zilawulwa njengodidi lokutya endaweni yeziyobisi. Oku kuthetha ukuba akufuneki zidlule kwinkqubo efanayo yovavanyo oluqatha kunye nemvume njengeyeza, kwaye abavelisi banoxanduva lokuqinisekisa ukuba iimveliso zabo zikhuselekile kwaye ziyasebenza.
E-United States, izongezo zokutya zilawulwa nguMthetho wezeMpilo neMfundo wezoNcedo lwezoKutya ka-1994 (i-DSHEA). Lo mthetho uchaza izongezo zokutya kwaye ubeka umthwalo wobungqina kwi-FDA. Ukwafuna ukuba abavelisi baqinisekise ukuba iimveliso zabo zikhuselekile, zineelebheli ezifanelekileyo, kwaye naziphi na izibango malunga neemveliso zabo zixhaswa bubungqina besayensi obuthembekileyo.
Nangona kunjalo, nangona le mithetho imiselwe, i-FDA ayinalo igunya lokuphonononga nokuvuma izongezo zokutya ngaphambi kokuba zithengiswe, nto leyo ethetha ukuba uxanduva luwela ikakhulu kubavelisi ngokwabo. Ukungabikho kwemvume yangaphambi kwemarike kuphakamise inkxalabo malunga nokhuseleko kunye nokusebenza kakuhle kwezongezo zokutya ezithile, kwaye abathengi kufuneka benze uphando lwabo kwaye badibane neengcali zonyango ngaphambi kokongeza naziphi na izongezo ezintsha kubasebenzi babo.
Kwiminyaka yakutshanje, bekukho izicelo ezikhulayo zokulawulwa okuqinileyo kwezongezo zokutya kunye nemizamo yokwandisa ukucaca kunye nolawulo lomgangatho ngaphakathi kushishino. Imibutho efana ne-United States Pharmacopeia (USP) kunye ne-NSF International inikezela ngovavanyo kunye nesatifikethi sezongezo zokutya ezivela kumaqela esithathu, nto leyo enika abathengi isiqinisekiso esongezelelweyo somgangatho kunye nokhuseleko lwemveliso.
Xa kufikwa kwiintlobo zezongezo zokutya eziqhelekileyo, kukho udidi olunye olubalaseleyo: ii-multivitamin. Ii-multivitamin ziyindibaniselwano yeevithamini kunye neeminerali ezahlukeneyo ezibalulekileyo kwimpilo yonke kunye nokuphila kakuhle. Zenzelwe ukubonelela ngendlela elula yokuqinisekisa ukuba abantu bafumana ukutya kwabo okucetyiswayo kwezakhamzimba ezibalulekileyo imihla ngemihla, ingakumbi kwabo banokuba nobunzima bokuhlangabezana neemfuno zokutya ngokutya kuphela.
Esinye sezizathu eziphambili zokuba ii-multivitamins zibe lolona hlobo luqhelekileyo lwesongezelelo sokutya kukuba kulula ukuzisebenzisa. Ii-multivitamins zinokubonelela ngesisombululo esipheleleyo kwidosi enye yemihla ngemihla, endaweni yokuthatha izongezo ezininzi ezahlukeneyo, ezinokuthatha ixesha elide kwaye zibize kakhulu. Oku kuluncedo ngakumbi kubantu abaphila ubomi obuxakekileyo okanye abo banengxaki yokukhumbula ukuthatha amayeza amaninzi imini yonke.
Enye into enegalelo ekuthandweni kwee-multivitamins kukwazi okwandayo ukubaluleka kokugcina amanqanaba afanelekileyo ezondlo ezibalulekileyo. Abantu abaninzi bayaqonda ukuba banokungafumani iivithamini kunye neeminerali ezaneleyo ekutyeni kwabo kuphela ngenxa yezinto ezinje ngokutya okucutshungulwayo, ukuphelelwa komhlaba kunye nokukhetha indlela yokuphila. I-multivitamin yindlela elula nethembekileyo yokuvala esi sikhewu nokuqinisekisa ukuba umzimba wakho ufumana izondlo ezifunekayo ukuze usebenze kakuhle.
Ukongeza, ii-multivitamin ziyafumaneka ukuhlangabezana neemfuno ezithile zamaqela ahlukeneyo abantu, ezinje ngobudala, isini, kunye neemeko zempilo. Olu hlengahlengiso luvumela abantu ukuba bakhethe i-multivitamin ehlangabezana neemfuno zabo zesondlo ezikhethekileyo, nto leyo eyenza ukuba ibe lukhetho oluguquguqukayo kubantu abaninzi.
Ukongeza, ngedatha yophando kwiminyaka yakutshanje, kufunyenwe ukuba izongezo zokutya ezithandwa ngabantu ziquka: ii-multivitamins/multiminerals, i-magnesium, i-CoQ10/ubithenol/MitoQ, i-curcumin/turmeric, i-calcium, i-NAC (N-acetylcysteine) njalo njalo.
Kubalulekile ukuqaphela ukuba nangona ii-multivitamins zezona zixhaphakileyo zesongezelelo sokutya, akufuneki zithathe indawo yokutya okunesondlo nokuhlukeneyo. Ukutya okunempilo okuquka iziqhamo, imifuno, iinkozo ezipheleleyo, iiproteni ezingenamafutha, kunye namafutha anempilo kufuneka kusoloko kusisiseko sesondlo somntu. Nangona kunjalo, kwabo banokuba nobunzima bokufumana zonke izondlo ezibalulekileyo ngokutya kuphela okanye abaneemfuno ezongezelelweyo zesondlo ngenxa yeemeko ezithile zempilo, i-multivitamini inokusebenza njengokongeza okuxabisekileyo kwinkqubo yabo yempilo iyonke.
Xa kufikwa ekugcineni indlela yokuphila esempilweni, abantu abaninzi baphendukela kwizongezo ukuze bazalise izikhewu ekutyeni kwabo. Nangona kunjalo, ngenxa yeendlela ezininzi ezikhoyo, kunokuba nzima ukufumanisa ukuba loluphi uhlobo lwezongezo olukulungeleyo. Iindidi ezimbini eziqhelekileyo zezongezo zeziizongezo zokutya kunye nezongezo zokutya, kwaye kubalulekile ukuqonda umahluko phakathi kwezi zimbini ngaphambi kokuba wenze isigqibo.
Izongezo zokutya, njengoko igama lisitsho, zizongezo ezithathwe ekutyeni kwendalo. Oku kuthetha ukuba iivithamini kunye neeminerali kwizongezo zokutya zivela ngqo kwimithombo yokutya endaweni yokuba zenziwe kwilebhu. Oku kunokuba luncedo kwabo bakhetha indlela yendalo yokongeza, apho izondlo zikwimo umzimba osele uyiqhelile. Izongezo zokutya ziza ngeendlela ezininzi, ezinje ngemigubo, iikhaphu, okanye ulwelo, kwaye zihlala zikhuthazwa njengendlela elula yokwandisa ukutya kwakho izondlo ezithile.
Kwelinye icala, izongezo zokutya zizinto ezongeza izondlo ekutyeni kwakho, ngokuqhelekileyo ngendlela yeepilisi okanye iikhaphu. Ezi zongezo zinokuba neevithamini ezahlukeneyo, iiminerali, ii-amino acids, imifuno, okanye ezinye izithako zezityalo, kwaye zihlala zijolise kwiingxaki ezithile zempilo. Izongezo zokutya zihlala ziveliswa ngenkqubo yokukhupha, ukucoca, kunye nokugxila kwesinye isithako kwaye zilawulwa yi-FDA.
Ngoko ke, loluphi uhlobo lwesongezelelo olukulungeleyo? Oku ekugqibeleni kuxhomekeke kwiimfuno zakho kunye nezinto ozithandayo. Ukuba ukhetha ukufumana izondlo zakho ekutyeni okupheleleyo kwaye ufuna indlela yendalo yokongeza izongezo, izongezo zokutya zinokuba lukhetho olufanelekileyo kuwe. Izongezo zokutya ziluncedo ngakumbi kwabo banemiqathango yokutya okanye abalandela ukutya okuthile, njengoko zinokunceda ukugcwalisa naziphi na izikhewu zesondlo.
Kwelinye icala, ukuba unengxaki ethile yempilo okanye ufuna indlela ejolise kuyo yokongeza izongezo, izongezo zokutya zinokuba ngcono kuwe. Izongezo zokutya zinokubonelela ngemithombo eqokelelweyo yezakhamzimba ekunzima ukuzifumana ekutyeni kuphela kwaye zinokuba luncedo kwabo bafuna inkxaso eyongezelelweyo ukugcina impilo kunye nokuphila kakuhle iyonke.
Kubalulekile ukuqaphela ukuba nangona izongezo zokutya kunye nezongezo zokutya ziluncedo, akufuneki zisetyenziswe endaweni yokutya okunempilo. Kungcono ukuhlala ugxile ekufumaneni izondlo zakho kwiintlobo ngeentlobo zokutya okupheleleyo kwaye usebenzise izongezo ukuvala izikhewu zesondlo xa kufuneka.
Nokuba kukugcwalisa izikhewu zesondlo, ukuxhasa iimeko ezithile zempilo, okanye ukuphucula ukusebenza kwezemidlalo, izongezo zokutya ziyindlela elula nesebenzayo yokufezekisa ezi njongo. Nangona kunjalo, umbuzo oqhelekileyo ophakamayo xa usebenzisa izongezo zokutya ngulo: Zithatha ixesha elingakanani ukusebenza?
Impendulo yalo mbuzo ingahluka ngokuxhomekeke kuhlobo lwesongezo esisetyenzisiweyo kunye nezinto zobuqu ezifana nempilo iyonke, ukutya, kunye nendlela yokuphila. Ngokubanzi, kubalulekile ukuqonda ukuba izongezo zokutya azisosisombululo esikhawulezileyo kwaye zingathatha ixesha ukuvelisa iziphumo ezibonakalayo. Xa kufikwa kwixesha lokusebenza kwezongezo zokutya, kukho izinto ezininzi ekufuneka ziqwalaselwe:
1. Uhlobo lwesongezelelo: Izithako zokutya ezahlukeneyo zisebenza ngeendlela ezahlukeneyo kwaye zingathatha amaxesha ahlukeneyo ukubonisa imiphumo yazo. Umzekelo, ezinye izongezo, ezifana neevithamini C okanye iivithamini B, zinokuba nempembelelo ekhawulezileyo kuba zifunxwa ngokukhawuleza ngumzimba kwaye zisetyenziswe kwiinkqubo ezahlukeneyo zemetabolism. Kwelinye icala, izongezo ezifana ne-magnesium kunye ne-ubiquinol/MitoQ zinokuthatha ixesha elide ukubonisa iziphumo kuba zinokuphucula amanqanaba amandla okanye zixhase impilo yentliziyo kunye nokusebenza komzimba.
2. Impilo yomntu kunye nemeko yesondlo: Impilo yomntu iyonke kunye nemeko yesondlo inokuchaphazela nokuba kuthatha ixesha elingakanani ukusebenza kwesongezo sokutya. Kubantu abaswele izondlo ezithile, ezifana ne-magnesium okanye iivithamini, ukongeza ezi zondlo kunokuphucula kakhulu amanqanaba amandla, isimo sengqondo, okanye ukusebenza komzimba kwiiveki ezimbalwa. Nangona kunjalo, kwabo sele bondlekile, iziphumo zezinye izongezo zisenokungabonakali kangako.
3. Umlinganiselo kunye nokungaguquguquki: Ukongeza kuhlobo lwesongezo kunye nemeko yempilo yomntu, umthamo kunye nokungaguquguquki kokusetyenziswa kwesongezo kunokuchaphazela indlela esisebenza ngayo ngokukhawuleza. Ukuhlala uthatha idosi ecetyiswayo ngokuhamba kwexesha kubalulekile ukuba umzimba wakho ufunxe kwaye usebenzise izondlo ngokufanelekileyo. Kwezinye iimeko, kungathatha iiveki ezininzi okanye iinyanga zokusetyenziswa okuqhubekayo ukuze ufumane iingenelo ezipheleleyo zesongezo sokutya.
4.Iinkalo zendlela yokuphila: Okokugqibela, izinto zendlela yokuphila ezifana nokutya, umthambo, kunye namanqanaba oxinzelelo zinokuchaphazela ixesha elithathwayo ukuze izongezo zokutya zisebenze. Ukutya okunesondlo okuquka iintlobo ngeentlobo zokutya okunezakhamzimba ezininzi kunokongeza kwimiphumo yezongezo, ngelixa ukwenza umthambo rhoqo kunye nolawulo loxinzelelo kunokuxhasa impilo iyonke kunye nokuphucula iingenelo zezongezo.
Ngenxa yeendlela ezininzi ezikhoyo kwimarike, ukukhetha isongezelelo esifanelekileyo kwiimfuno zakho kunokuba nzima kakhulu. Ngoko ke, zeziphi izinto ekufuneka uziqwalasele xa ukhetha isongezelelo?
1. Umgangatho kunye noKhuseleko
Umgangatho nokhuseleko kufuneka zibe zezona zinto ziphambili xa ukhetha isongezelelo. Khangela iimpawu ezidumileyo ezivavanyiweyo ngumntu wesithathu kwaye unamathele kwimigangatho engqongqo yolawulo lomgangatho. Oku kunceda ukuqinisekisa ukuba izongezelelo azinazo izinto ezingcolisayo kwaye zibhalwe ngokuchanekileyo. Ukongeza, jonga iziqinisekiso ezifana neGood Manufacturing Practices (GMP) okanye i-NSF International ukuqinisekisa ngakumbi umgangatho nokhuseleko lwezongezelelo zakho.
2. Izithako
Ngaphambi kokuba uthenge isongezelelo, jonga ngononophelo uluhlu lwezithako. Cinga ngeemfuno zakho zesondlo kwaye ujonge izongezo eziqulethe iivithamini ezibalulekileyo, iiminerali kunye nezondlo ukuxhasa impilo yakho iyonke. Kubalulekile nokuba uqaphele naziphi na izinto ezinokubangela i-allergy okanye izongezo kwizongezo zakho, ingakumbi ukuba unemiqathango yokutya okanye i-allergies.
3.Ifomu yedosi kunye nedosi
Izongezo ziza ngeendlela ezininzi, kuquka iikhaphu, iipilisi, iipowder, kunye nolwelo. Cinga ukuba loluphi uhlobo olulungeleyo nolufanelekileyo kuwe ukuba ulufake kubomi bakho bemihla ngemihla. Kwakhona, qaphela umthamo wesongezo sakho kwaye uqinisekise ukuba uyahlangabezana neemfuno zakho kunye neenjongo zakho zempilo. Ukubonisana nengcali yezempilo okanye ingcali yesondlo kunokubonelela ngesikhokelo esibalulekileyo ekumiseleni umthamo ofanelekileyo kwiimfuno zakho ezithile.
4. Ukufumaneka kwezinto eziphilayo
Ukufumaneka kwezinto eziphilayo (Bioavailability) kubhekisa kubuchule bomzimba bokufunxa nokusebenzisa izondlo kwisongezelelo. Izondlo ezithile zifunxwa lula kwiindlela ezithile okanye xa zidityaniswe neekhompawundi ezithile. Umzekelo, iiminerali ezithile zifunxwa ngcono xa zidityaniswe nee-amino acids. Ukuqwalasela ukufumaneka kwezinto eziphilayo kwisongezelelo kunokukunceda uqinisekise ukuba ufumana inzuzo enkulu kwizondlo ezikuso.
5. Ukusetyenziswa okucwangcisiweyo
Xa ukhetha, kubalulekile ukuqwalasela indlela esetyenziselwa ngayo isongezelelo. Nokuba ufuna ukuxhasa impilo iyonke, ukujongana nengxaki ethile yempilo, okanye ukuphucula ukusebenza kwezemidlalo, izongezo ezahlukeneyo zinokufaneleka ngakumbi kwiinjongo zakho zobuqu. Ukuqonda indlela esetyenziselwa ngayo isongezelelo kunokukunceda wenze izigqibo ezinolwazi ezihambelana neenjongo zakho zempilo kunye nempilo-ntle.
I-Suzhou Myland Pharm & Nutrition Inc. ibisebenza kwishishini lezongezo zesondlo ukusukela ngo-1992. Yinkampani yokuqala eTshayina ukuphuhlisa nokuthengisa isicatshulwa sembewu yeediliya.
Ngeminyaka engama-30 yamava kwaye iqhutywa bubuchwepheshe obuphezulu kunye nesicwangciso sophando nophuhliso esiphucukileyo, inkampani iphuhlise uluhlu lweemveliso ezikhuphisanayo kwaye yaba yinkampani yeenkonzo zokongeza izinto ezintsha zesayensi yobomi, ukwenziwa kwezinto ngokwezifiso kunye neenkonzo zokuvelisa.
Ukongeza, le nkampani ikwangumvelisi obhalisiweyo yi-FDA, eqinisekisa impilo yabantu ngomgangatho ozinzileyo kunye nokukhula okuzinzileyo. Izixhobo ze-R&D kunye nezixhobo zemveliso kunye nezixhobo zohlalutyo zenkampani zizinto zanamhlanje kwaye zisebenza ngeendlela ezininzi, kwaye ziyakwazi ukuvelisa iikhemikhali kwisikali se-milligram ukuya kwitoni ngokuhambelana nemigangatho ye-ISO 9001 kunye neendlela zokuvelisa ze-GMP.
Q: Zithini izongezo zokutya?
A: Izongezo zokutya ziimveliso ezenzelwe ukongeza ekutyeni kwaye zibonelele ngezondlo ezinokuthi zingabikho okanye zingatyiwa ngokwaneleyo ekutyeni. Ezi zingabandakanya iivithamini, iiminerali, izityalo, ii-amino acids, kunye nezinye izinto.
Q: Ngaba izongezo zokutya ziyimfuneko ukuze kubekho ukutya okunempilo?
A: Nangona kunokwenzeka ukufumana zonke izondlo ezifunekayo ngokutya okunesondlo esifanelekileyo, izongezo zokutya zinokuba luncedo kubantu abanokuba nemida ethile yokutya, ukungabikho kwezondlo, okanye iimeko zempilo ezifuna inkxaso eyongezelelweyo.
U: Ndingazi njani ukuba kufuneka ndithathe izongezo zokutya?
A: Kungcono ukubonisana neengcali zezempilo ukuze ubone ukuba unayo nayiphi na intswelo ethile yezakhamzimba okanye iingxaki zempilo ezinokuthi zizuze kwizongezo zokutya. Banokubonelela ngeengcebiso ezilungiselelwe wena ngokweemfuno zakho kunye neenjongo zakho zempilo.
Q: Ingaba kukhuselekile ukuthatha izongezo zokutya?
A: Xa zithathwa njengoko kuyalelwe kwaye zisetyenziswa kwiidosi ezifanelekileyo, uninzi lwezongezo zokutya luhlala lukhuselekile kubantu abaninzi. Nangona kunjalo, kubalulekile ukuthenga izongezo kwiibhrendi ezidumileyo kwaye uqaphele ukusebenzisana okunokwenzeka namayeza okanye iimeko zempilo ezikhoyo.
Isikhanyeli: Eli nqaku lenzelwe ulwazi oluqhelekileyo kuphela kwaye akufuneki lithathwe njengengcebiso yezonyango. Olunye ulwazi lweposi yebhlog luvela kwi-Intanethi kwaye alungobungcali. Le webhusayithi inoxanduva lokuhlela, ukufomatha kunye nokuhlela amanqaku kuphela. Injongo yokudlulisa ulwazi oluthe kratya ayithethi ukuba uyavumelana nezimvo zayo okanye uqinisekisa ubunyani bomxholo wayo. Soloko uqhagamshelana neengcali zezempilo ngaphambi kokusebenzisa naziphi na izongezo okanye ukwenza utshintsho kwindlela yakho yokhathalelo lwempilo.
Ixesha lokuthumela: Matshi-08-2024


